REVALIDATIEARTSEN UZ GENT PLEITEN VOOR VERPLICHTE FIETSHELM

Gent, 23 april – Waar de Belg de voorbije jaren steeds vaker op de fiets sprong, steeg helaas ook het aantal ongevallen met dodelijke of ernstig gewonde fietsslachtoffers. Ongeveer 1 op de 3 fietsongevallen leidt tot een hoofd- of hersenletsel. De revalidatieartsen van het UZ Gent zien dagelijks de gevolgen bij patiënten en roepen daarom op om de fietshelm te verplichten voor alle fietsers. Kinderrevalidatiearts prof. Ruth Van Der Looven: "Als je een fietshelm goed gebruikt, dan daalt de kans op een ernstig hoofdletsel met 60%."

Donderdag 23 april (10u - 16u) organiseert het Revalidatiecentrum van UZ Gent de tweede editie van de Dag van de Fietshelm onder het duidelijke statement 'Zet niet je wereld, maar je helm op je kop'. Van fietsbeurs tot debat gemodereerd door Koen Wouters (peter van het initiatief), die later ook meerijdt met een inclusieve fietstocht voor 80 revalidanten en hun begeleiders. Dit persbericht is onder embargo tot 23 april.

​Slachtoffers van fietsongevallen

De gevolgen van fietsongevallen zijn niet min. In 2023 kende België in totaal 11.912 letselongevallen met gewone en elektrische fietsen en speed pedelecs. 39% van de slachtoffers die opgenomen werden in het ziekenhuis, hadden een hoofd- of hersenletsel, de helft van hen (18%) een schedelletsel5.

Kinderrevalidatiearts Ruth Van Der Looven ervaart de gevolgen in het ziekenhuis: "In ons Revalidatiecentrum behandelen we jaarlijks ongeveer 12 kinderen en volwassenen met een hersenletsel na een fietsongeval. De patiënten staan vaak voor een lang revalidatietraject met blijvende fysieke en mentale gevolgen. De impact weegt ook op hun omgeving."

Fietshelm beschermt

Een fietshelm kan geen ongelukken voorkomen, maar beschermt wel tegen ernstige of dodelijke letsels. Volgens verschillende studies6 vermindert de helm de kans op zware hoofletsels met 60%, op dodelijke hoofdletsels met 70% en op aangezichtsletsels met 25%. Bij 1 op de 3 ongevallen gebeuren de valpartijen zonder andere betrokkenen. In die gevallen biedt de fietshelm een goede bescherming omdat de impactsnelheid meestal niet hoger ligt dan 20 km/u.

"Als we kijken naar ervaringen in het buitenland, dan mogen we verwachten dat een verplichte fietshelm tot minder ziekenhuisopnames en minder ernstige letsels zal leiden. Een korter revalidatietraject en een kleinere impact op lange termijn hebben niet alleen voordelen voor de slachtoffers en hun omgeving, maar ook voor de financiering van de gezondheidszorg."

Focus op jongeren

29% van de Belgen draagt een helm op de fiets, maar er zijn grote verschillen. 17% van de Vlaamse fietsers met een gewone fiets draagt een helm, met een atypische fiets (ligfiets, bakfiets, racefiets of driewieler) stijgt het aantal fietsers naar 62%.

Jongeren vanaf 13 jaar dragen merkelijk minder een fietshelm (15%) dan kinderen tussen 6 en 12 jaar (58%). Toch zijn jongeren tot ongeveer 25 jaar extra kwetsbaar. Hun voorste hersengebieden, die instaan voor impulscontrole, risicobeoordeling en planning, zijn nog volop in ontwikkeling en heel kwetsbaar voor hersenletsels. Vaak wordt hun letsel pas ernstig genomen enkele maanden na het ongeval wanneer de jongere blijft kampen met concentratiestoornissen, vermoeidheid en verminderde impulscontrole.

Fietstocht en debat

Donderdag 23 april organiseert het Revalidatiecentrum verschillende activiteiten op de campus van het UZ Gent in het kader van de fietshelm:

10.00 – 12.00 uur: Toegankelijke fietsbeurs met testmomenten (fietsen, aangepaste fietsen en helmen)

13.00 – 14.00 uur: Een debat gemodereerd door Koen Wauters over helmplicht, verkeersveiligheid en inclusief fietsen

Deelnemers aan het debat:

14.00 – 16.00 uur: Een inclusieve fietstocht voor 80 revalidanten en hun begeleiders. Koen Wauters geeft het startschot en fietst mee met de eerste groep.

15.00 – 17.00 uur: Aankomst fietsers & publieksmoment in het sfeerdorp

Met dit initiatief wil Revalidatiecentrum UZ Gent als zorginstelling niet alleen revalideren, maar ook preventief en beleidsmatig mee verantwoordelijkheid opnemen. Verkeersveiligheid is een gedeelde opdracht, waarbij lokale besturen een essentiële rol spelen.

CONTACT Revalidatiecentrum UZ Gent: Prof. Ruth Van Der Looveren, +32 477 93 16 44

Bijgevoegde foto's (Dag van de Fietshelm in 2025), zijn vrij van gebruik, credits UZ Gent.

​